Chojnów – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Chojnów | |||||
|
|||||
| Województwo | dolnośląskie | ||||
| Powiat | legnicki | ||||
| Gmina • rodzaj |
Chojnów miejska |
||||
| Założono | XIV wiek | ||||
| Prawa miejskie | 1333 | ||||
| Burmistrz | Jan Serkies | ||||
| Powierzchnia | 5,32 km² | ||||
| Wysokość | ok. 170 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2009) • liczba • gęstość |
14 365[1] 2 709 os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna |
+48 76 | ||||
| Kod pocztowy | 59-224 do 59-225 | ||||
| Tablice rejestracyjne | DLE | ||||
Położenie na mapie Polski  Chojnów
|
|||||
| Na mapach: | |||||
| TERC (TERYT) |
5020209011 | ||||
| SIMC | 0954076 | ||||
| Miasta partnerskie |  Egelsbach Commentry |
||||
|
Urząd miejski
pl. Zamkowy 159-225 Chojnów |
|||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||||
 Wiadomości w Wikinews |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Chojnów (niem. Haynau) – miasto i gmina w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, nad rzeką Skorą na zachód od Legnicy. Największe według ludności, po stołecznej Legnicy miasto powiatu legnickiego, oraz 27 według ludności miasto województwa dolnośląskiego. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa legnickiego.
Według danych z 30 czerwca 2009 miasto liczyło 14 365 mieszkańców.
Chojnów jest położony średnio 170 m nad poziomem morza[potrzebne źródło]. Na wschód od Chojnowa znajdują się Miłkowice.
Pierwsze zapiski historyczne dotyczące Chojnowa pochodzą z roku 1272 (wspomniana wtedy jest osada Haynow). W roku 1288 nazywane jest miastem (civitas) w dokumentach księcia Legnicy Henryka V Grubego. Jednak dopiero w roku 1333 miasto uzyskało prawa miejskie.
Spis treści |
[edytuj] Geografia
Chojnów położony jest w środkowo-zachodniej części województwa dolnośląskiego, w zachodniej części powiatu legnickiego. Przez miasto przepływa rzeka Skora, płynąca z zachodu na wschód, oraz rzeka Młynówka wypływająca w okolicach Muzeum Regionalnego i płynąca w kierunku zachodnim. Chojnów ma połączenie z większymi miastami kraju (drogowe i kolejowe) oraz znajdującą się 5 kilometrów na południe od Chojnowa Autostrada A4. Na południe od miasta znajduje się Równina Chojnowska, ciągnąca się od okolic Bolesławca do Jawora.
[edytuj] Struktura powierzchni
Według danych z roku 2002[2] Chojnów ma obszar 5,32 km², w tym:
- użytki rolne: 41%
- użytki leśne: 0%
Miasto stanowi 0,71% powierzchni powiatu.
[edytuj] Historia
 |
Ta sekcja wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji od 2009-03. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Osada powstała przed 1288 i nosiła nazwę "Haynow", prawa miejskie otrzymała w 1333. Od tego czasu miasto zaczęło się szybko rozwijać. Działała szkoła przykościelna oraz komora celna. Miasto zamieszkiwali głównie tkacze, piekarze, szewc, rzeźnicy. Niedaleko znajdowały się młyny wodne i kamieniołomy.
Miasto przeżyło regres po najeździe husytów, którzy je spustoszyli. Spalone zostało prawie całe centrum i zamek, jednak przywileje książęce szybko pomogły odzyskać dawną świetność. Największy rozkwit Chojnów przeżywał w XVI w., jednak pod koniec wieku dał się zauważyć upadek gospodarczy, do którego przyczyniły się pożary miasta oraz wielka epidemia, która pochłonęła wiele ofiar (1613).
W latach 1618-1648 toczyła się wojna trzydziestoletnia, a po kolejnej epidemii miasto prawie całkowicie się wyludniło. Po trzech wojnach w roku 1740 Chojnów trafił pod panowanie Prus. Następny wiek to okres wojen napoleońskich i kilku następnych epidemii. W połowie XIX w. otwarto linię kolejową łączącą Bolesławiec i Legnicę, co dobrze wpłynęło na gospodarkę Chojnowa, rozwinął się też przemysł metalowy, papierniczy i skórzany. Powstała też drukarnia. W tym czasie Chojnów zaczął się rozwijać w bardzo szybkim tempie, powstała kanalizacja, sieć gazowa oraz gazeta. Liczba ludności wzrosła dwukrotnie, otwarto nowy szpital (zamknięty w 2000 roku) oraz oczyszczalnię ścieków.
Końcowy okres II wojny światowej nie oszczędził Chojnowa, który znalazł się w strefie działań 1 Frontu Ukraińskiego. W dniu 10 lutego 1945 roku miasto zdobyły wojska 52 Armii Radzieckiej pod dowództwem generała Korotiewa; 60% miasta legło w gruzach. W rezultacie ustaleń między zwycięskimi mocarstwami, miasto przekazano Polsce. Ludność niemiecka została wysiedlona za Odrę, a do Chojnowa zaczęli napływać polscy osadnicy. Niemające przedtem polskiej nazwy miasto przez krótki czas nazywano wówczas Gajewicko, jednak ostatecznie przyjęto historycznie bardziej uzasadnioną formę Chojnów. W latach powojennych reaktywowano przemysł i częściowo odbudowano zniszczenia.
[edytuj] Zabytki
- Zamek Piastowski – zbudowany w drugiej połowie XIII w., wielokrotnie przebudowywany. Obecnie Muzeum Regionalne.
- Kościół pw. św. Piotra i Pawła ("Duży kościół") – zbudowany w XIV w., największy kościół w mieście.
- Kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP ("Mały kościół") – zbudowany w l. 1909-1911.
- Baszta Tkaczy – zbudowana około 1400 roku, niegdyś część umocnień miejskich.
- Dworzec kolejowy – wzniesiony w 1909 r., jedyny dworzec w mieście.
- Dwór – XVIII-wieczny budynek rezydencjonalny, wybudowany obok drogi na Piotrowice i Bolesławiec.
- Dawny dom parafialny – najstarszy mieszkalny budynek miasta, z zachowanymi cennymi wnętrzami.
- Kamienica Schramma, z 1544 r.
- Mury miejskie, wzniesione w I poł. XIV w., po rozbiórce w XVIII i XIX w. zachowane jedynie fragmentarycznie.
- Szereg budynków użyteczności publicznej z II poł. XIX w. i I poł. XX w.
- Osiedle mieszkaniowe z l. 1920-1924 projektu Ernsta Maya
[edytuj] Rynek
Chojnowski rynek jest rzadkim na Śląsku przykładem nieregularnego placu powstałego z rozszerzenia głównej drogi handlowej. Kształtem przypomina on rozciągnięty trójkąt o wymiarach 60x300 m (jeden z najdłuższych na Śląsku), na którego ostrym (wschodnim) końcu znajduje się kościół św. Piotra i Pawła, dominujący nad placem.
[edytuj] Place i skwery
- Plac Konstytucji 3 maja – Plac położony między ulicami Jarosława Dąbrowskiego, J. U. Niemcewicza i Tkacką
- Plac Bolesława Prusa – Mały plac położony na Osiedlu Stanisława Wyspiańskiego
- Plac Zamkowy – główny plac w mieście, mieszczący się niedaleko Rynku. Znajduje się na niej Zamek oraz Urząd miasta, a od 2006 budynek biblioteki miejskiej.
- Plac Dworcowy – położony przy dworcu PKP. Znajduje się na nim dworzec PKS, oraz postój taksówek.
[edytuj] Pomniki
- Pomnik na Placu Dworcowym – wysoki pomnik z fontanną, górna część pomnika została usunięta po II wojnie światowej i jest przechowywana w ogrodzie koło zamku. Obecnie stoi tam tylko fontanna.
Na ul. Chmielnej znajduje się skwer zbudowany w podzięce ludziom, którzy oddali życie za Chojnów.
[edytuj] Przyroda
W mieście znajdują się dwa parki:
- Park Piastowski – największy w mieście, położony w południowej części miasta między ulicami Jana Kilińskiego i Parkową. W centralnej części parku na Wzgórzu Chmielowym znajduje się nadal używana wieża ciśnień, na którą dawniej można było wejść i zobaczyć panoramę Chojnowa. Stojąca na górze wieża jest najwyższym punktem w mieście. W parku znajduje się też zniszczony amfiteatr. Od strony zachodniej park graniczy z cmentarzem komunalnym. W północnej części parku znajduje się też boisko sportowe, podzielone na dwie części.
- Park Śródmiejski – drugi co do wielkości park w Chojnowie. Położony jest on w centrum miasta nad Skorą. Jest dobrym miejscem do wypoczynku, obok Urzędu Miasta w parku znajduje się amfiteatr. Od strony ulicy Wolności znajduje się plac zabaw.
Inne miejsca przyrodnicze:
- Staw Miejski – położony jest w północnej części miasta niedaleko linii kolejowej. Obecnie jest dobrym miejscem dla wędkarzy. Dawniej na dnie rozłożona była siatka, która pozwalała na pływanie.
- Morskie Oko – mały okrągły staw, położony w południowej części miasta wśród budynków mieszkaniowych. Powstał w miejscu kamieniołomu bazaltu, który używany był do budowy murów obronnych miasta pod koniec XIV wieku[3]. Obecnie Morskie Oko zajmuje jedynie fragment pierwotnego wykopu.
[edytuj] Demografia
| Ludność Chojnowa | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Rok | Ludność | Rok | Ludność | ||
| 1428 | 15 | 1788 | 2076 | ||
| 1633 | 500 | 1801 | 1314 | ||
| 1657 | 180 | 1890 | 8115 | ||
| 1742 | 400 | 2005 | 14 510 | ||
Dane z 30 czerwca 2004[4]:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 14 510 | 100 | 7565 | 52,1 | 6945 | 47,9 |
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) |
2727,4 | 1422 | 1305,5 | |||
Według danych z roku 2002[2] średni dochód na mieszkańca wynosił 1307,58 zł. W województwie dolnośląskim Chojnów zajmuje 27 miejsce na 91.
[edytuj] Sport
W rozgrywkach piłkarskich Chojnów reprezentuje Klub Sportowy Chojnowianka Chojnów. Klub, rozgrywający swoje mecze na chojnowskim Stadionie Miejskim, występuje w Dolnośląskiej Lidze [Czwarta] (awansował do niej w 2008).
Obiektami sportowymi w mieście są:
- Stadion miejski położonym na ulicy Stanisława Małachowskiego, od drugiej ulicy Janusza Kusocińskiego. W mieście znajdują się też dwa boiska przy ulicy Jana Kilińskiego, często organizowane są na nich imprezy, takie jak np. Dni Chojnowa.
- Hala sportowa – znajduje się przy ulicy Jana Matejki nad rzeką Skorą.
- Boisko o sztucznej nawierzchni (kauczuk) przy Gimnazjum nr 1 im. Jana Pawła II.
- Boisko o sztucznej nawierzchni (trawa) przy Gimnazjum nr 2 z oświetleniem.
- Boisko o sztucznej nawierzchni (trawa) przy Stadionie Miejskim z oświetleniem.
- Boisko o sztucznej nawierzchni (trawa) w Parku Piastowskim z oświetleniem i szatniami. (Orlik 2012)
- Boisko o sztucznej nawierzchni (kauczuk) w Parku Piastowskim z szatniami (Orlik 2012)
[edytuj] Gospodarka
Gałęzie przemysłu dominujące w Chojnowie to: maszynowy, papierniczy, spożywczy i odzieżowy.
|
|
Ta sekcja wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji od 2008-11. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Lista przedsiębiorstw w mieście zatrudniających ponad 500 osób:[potrzebne źródło]
- Agromet-Dolzamet – producent łańcuchów
- Kartol – producent opakowań, blachy
- Apis – producent tektury i opakowań kartonowych
- Magrotex – maszyny rolnicze
- Höcker – urządzenia przemysłu mięsnego: haki, noże
- Tartak – tartak
- Dany – odzież dziecięca
- UNIFOT – zakład poligraficzny drukarnia
- Matal-Cart – Producent wózków specjalistycznych
W Chojnowie istnieje także podstrefa Legnickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.
W mieście znajduje się targowisko miejskie, położone na ulicy Grodzkiej, nad brzegiem Skory. Większość sklepów to małe miejskie, albo osiedlowe sklepiki.
[edytuj] Opieka zdrowotna
Do 2000 roku w Chojnowie działał szpital na końcu ulicy Szpitalnej, który został wybudowany w XIX w. Obecnie działa tu zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy "Niebieski Parasol". Przy ulicy Legnickiej funkcjonuje Przychodnia Rejonowa i Ośrodek zdrowia, a przy ulicy Fabrycznej razem ze Strażą Pożarną Pogotowie Ratunkowe, które dawniej znajdowało się przy ulicy Szpitalnej (obecnie w tamtym budynku znajduje się Laboratorium oraz Apteka). Również przy ulicy Okrzei powstał nowy NZOZ.[potrzebne źródło]
[edytuj] Komunikacja
[edytuj] Komunikacja kolejowa
Linia kolejowa z Legnicy do Bolesławca przez Chojnów została zbudowana w 1845 roku. Budynek obecnego dworca w Chojnowie wybudowano w 1909 roku. Początkowo stacja nosiła nazwę Haynau, w 1945 roku Gajewicko, a potem już Chojnów. Obecnie stacja ma czynną poczekalnię, dwa perony, dwie windy i przejście podziemne, wyremontowane w latach 2006-2007. W budynku dworca znajduje się jeszcze nieczynna do odwołania kasa biletowa.
[edytuj] Komunikacja autobusowa
W mieście znajduje się jeden dworzec PKS przy placu Dworcowym, ma siedem niezadaszonych peronów. Miasto ma też zajezdnię autobusową znajdującą się przy ulicy Legnickiej, należącą do PKS Lubin. W Chojnowie nie ma komunikacji miejskiej. Częstym transportem do Legnicy są busy, których stacje znajdują się na dworcu PKS.
[edytuj] Komunikacja samochodowa
Najłatwiej do Chojnowa i pobliskich miejscowości można dostać się samochodem. Chojnów ma bardzo dobre położenie, 2 kilometry od autostrady A4. Przez Chojnów prowadzi również Droga krajowa nr 94 (Kraków – Wrocław – Legnica – Krzywa). Miasto ma też obwodnicę na południu (ulica Parkowa), omijającą miasto.
[edytuj] Mosty i kładki
Miasto posiada cztery mosty i dwie kładki dla pieszych nad rzeką Skorą:
- Most przy ulicy Parkowej, znajduje się tuż przy zakręcie na ulicę Złotoryjską, największy i najszerszy most nad Skorą, niedaleko znajduje się też most nad Młynówką.
- Most przy ulicy Złotoryjskiej, nieużywany i nieprzejezdny most. Znajduje się przy zakręcie na ulicę Parkową. Niedługo będzie remontowany.
- Most przy ulicy Wolności (Biały Most), najstarszy most łączący Stare Miasto z Nowym Miastem. Dawniej drewniany, obecnie betonowy, pomalowany na biało.
- Most przy ulicy Legnickiej, położony jest niedaleko kładki dla pieszych przy ulicy Brzozowej, na drodze prowadzącej do Legnicy.
- Kładka dla pieszych przy ulicy Grodzkiej, przejście łączące targowisko miejskie z okolicami Szkoły Podstawowej nr 4.
- Kładka dla pieszych przy ulicy Brzozowej, położona jest niedaleko wodospadu. Kładka jest zagięta, stąd potocznie nazywana jest "złamanym mostem" (pomimo tego, że mostem nie jest).
Oprócz wyżej wymienionych w mieście jest jeden most nad rzeką Młynówką.
[edytuj] Osiedla
- Stare Miasto
- Nowe Miasto
- Osiedle Piotrowickie
- Osiedle Stanisława Wyspiańskiego
- Osiedle Stefana Żeromskiego
[edytuj] Kultura
- Jednym z miejsc kulturalnych w Chojnowie jest Miejski Dom Kultury (MDK), w którym znajduje się kino, oprócz tego zajmuje się organizacją różnego typu imprez: festyny, przeglądy, wystawy, konkursy. Ma również hol wystawowy.
- Kolejnym miejscem jest Muzeum Regionalne mieszczące się w Zamku Piastowskim. Można zobaczyć tam często zmieniające się wystawy oraz stałe prace takie jak: sgraffita z dworu Schellendorfów z Zagrodna, historię Chojnowa, broń białą i palną oraz stroje rycerzy, dawne ślusarstwo i kowalstwo, lapidarium w podziemiach zamku, kolekcje kafli, relikty zamkowe, oraz ogród przy Zamku.
- Obok Muzeum znajduje się Biblioteka Miejska oraz jej filie w Chojnowie oraz w pobliskich wioskach.
- Filia Biblioteki w Chojnowie znajduje się przy ulicy Władysława Sikorskiego.
- W parku śródmiejskim, niedaleko Urzędu Miasta położony jest amfiteatr. Drugi znajduje się w Parku Piastowskim.
- Dni Chojnowa to coroczna główna impreza miasta Chojnowa. Odbywa się najczęściej w rynku. Towarzyszą jej koncerty zespołów oraz pokaz tkactwa artystycznego.
Mediami w mieście są:
- Gazeta Chojnowska – wydawana od 1992 roku gazeta. Na początku jako miesięcznik, potem jako tygodnik, a obecnie jako dwutygodnik. Siedziba mieści się w urzędzie miasta. Druk UNIFOT. Nakład 900 egz.
- Gazeta Gminy Chojnów – oficjalna gazeta gminy Chojnów. Druk UNIFOT Chojnów. Nakład 750 egz.
- Haynauer Stadblatt – dawna gazeta Chojnowa.
[edytuj] Symbole miasta
- Herb Chojnowa – to tarcza herbowa koloru niebieskiego. Na tarczy znajduje się wieża z trzema basztami koloru białego. Środkowa baszta ma dwa okna, a boczne jedno. Nad basztami znajduje się księżyc po prawej stronie i słońce po lewej. W bramie orzeł śląski na żółtym tle.
- Flaga Chojnowa – przedstawia prostokąt podzielony na dwa poziome pasy biały i niebieski. W lewej części białego pasa znajduje się herb Chojnowa. Flaga uznawana jest też bez herbu. Bardzo podobne flagi mają inne miasta powiatu (Prochowice, Legnica), oraz Kraków.
- Dewiza Chojnowa – Przyjazne Miasto
- Hejnał Chojnowa – Chojnów nie ma hejnału.
[edytuj] Edukacja
W Chojnowie znajdują się 2 przedszkola, 2 szkoły podstawowe oraz 2 gimnazja.
Przedszkola:
- Przedszkole nr 1, ul. Wojska Polskiego 18 – położone jest w zachodniej części miasta i jest największym w Chojnowie. Ma duży ogród, a za przedszkolem znajduje się park śródmiejski i rzeka Skora.
- Przedszkole nr 3, ul. Ignacego Krasickiego 2 – położone jest w południowej części miasta, niedaleko Parku Piastowskiego.
Szkoły podstawowe:
- Szkoła podstawowa nr 3 im. Marii Konopnickiej, ul. Tadeusza Kościuszki 30 – najmniejsza szkoła podstawowa w Chojnowie, położona jest w północnej części miasta, niedaleko Dworca kolejowego. Szkoła została założona w 1962 roku, a w 2002 roku obchodzone było czterdziestolecie szkoły. Ma klasy od A do C. Główną imprezą szkoły są obchodzone co roku w maju Dni Szkoły. Szkoła ma nowe boisko, oraz ogródek.
- Szkoła podstawowa nr 4 im. Janusza Korczaka, ul. Jana Kilińskiego 24 – największa szkoła podstawowa w Chojnowie, położona w południowej części miasta.
Szkoły gimnazjalne:
- Gimnazjum nr 1 im. Jana Pawła II, pl. Władysława Reymonta 1 – położone jest w północno-zachodniej części miasta obok "Małego kościoła". Dawniej jako Szkoła Podstawowa imienia II Armii Wojska Polskiego. W 2005 roku nadano jej imię papieża.
- Gimnazjum nr 2 im. Mikołaja Kopernika, ul. Stanisława Konarskiego 4 – drugie gimnazjum w Chojnowie, dawniej jako Liceum Ogólnokształcące.Obecnie największe gimnazjum w Chojnowie.
[edytuj] Miasta partnerskie
| Miasto | Kraj | Data podpisania umowy |
|---|---|---|
 Egelsbach |
Niemcy | 11. 6. 2005 |
 Commentry |
Francja | 3. 5. 2006 |
[edytuj] Chojnowianie
- Alina Czyż, polska plastyk
- Georg Michaelis (1857-1936), kanclerz niemiecki.
- Horst Mahler, niemiecki działacz neonazistowski.
- Radosław Kałużny, polski piłkarz, były reprezentant Polski.
- Adam Adamski, polski kulturysta i fotomodel.
[edytuj] Mieszkańcy
- Mieczysław Kasprzak (ur. 1949), starosta legnicki.
- Bogusław Bidziński, śpiewak operowy.
[edytuj] Sąsiednie gminy
Chojnów (wiejska)
Przypisy
- ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym
- ↑ 2,0 2,1 Informator REGIOsetu
- ↑ Kucharski Jerzy; Rowerem do źródła Skory; MBPwCh 2005
- ↑ http://www.regioset.pl/gazeta.php?choice=1010
[edytuj] Bibliografia
- Henryk Szoka. Opowieści o Chojnowie. Legnica 1987.
- Dolnośląskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, Towarzystwo Miłośników Chojnowa. Chojnów i okolice. Wrocław 1986.
[edytuj] Linki zewnętrzne
Grafiki i media na Wikimedia Commons
Definicja słownikowa w Wikisłowniku
Wiadomości na Wikinews
Podręczniki na Wikibooks- Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
|
|||||||
|
||||||||||||||
|
||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
kuchnie na wymiar, serwery counter strike, No Angels, kalkulator kredytowy, Katalog SEO